نظرسنجی

قبول داریم که کیفیت برخی خودروهای داخلی پایین است

دانلود فایل
مدت‌هاست مجلس شورای‌اسلامی و شورای رقابت بر سر کاهش بهای خودرو، وارد یک تقابل عمیق شده‌اند؛ از یک سوی نمایندگان مجلس شورای اسلامی با در دست داشتن مستنداتی می‌گویند بهای خودرو بسیار گران‌تر از آن چیزی است که اعلام شده و باید تا ۱۵ ـ ۳۰ درصد این قیمت‌ها کاهش یابد.
پیامک_ نوروزی_از سوی دیگر، شورای رقابت و در رأس آن   دکترشیوا رییس این شورا بر این باور است که فرمول شورای رقابت برای قیمت گذاری کامل و شفاف است و حتی "مو لای درز آن نمی‌رود".  ایشان  می گویند مستندات نمایندگان مجلس شورای اسلامی  به دست ایشان نرسیده است.
نکته جالب این کار آنجاست که وزیر صنعت، معدن و تجارت نیز از این کار شورای رقابت حمایت می‌کند و با جانبداری از خودروسازان، قیمت های اعلام شده از سوی شورای رقابت را منطقی می‌داند و بدون توجه به خواسته مردم، در مصاحبه‌هایش، حمایت خود را از خودروسازان اعلام کرده است. 
اکنون با بالا گرفتن جدال بین شورای رقابت و شورای حل اختلاف نمایندگان مجلس شورای اسلامی، دیگر امیدی به کاهش قیمت‌ها نیست؛ اما نمایندگان مجلس شورای اسلامی از موضوع کوتاه نیامده‌اند و در نظر دارند با به‌کار گرفتن همه ظرفیت‌های نظارتی خود و با کنار زدن شورای رقابت قیمت  گذاری خودرو، بهای این محصولات را کاهش دهند.
دبیر انجمن خودروسازان ایران در گفت‌و‌گو با کنفدراسیون صنعت ایران در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه آشفته بازار قیمت‌گذاری چه زمانی آرام می گیرد؟ گفت: بر اساس مصوبه شورای اقتصاد در سال 90 خودروی سواری کالای انحصاری اعلام شد. این بدین معناست که برای قیمت‌گذاری می‌بایست به شورای رقابت مراجعه کنیم. دو طرز فکر در مورد انحصاری  بودن صنعت  خودرو وجود دارد. گروهی  می‌‌گویند؛ به این دلیل که ایران خودرو و سایپا درصد بالایی از بازار را در اختیار دارند، بنابراین کالا را انحصاری می‌دانند.
وی افزود: برخی دیگر بر این باورند که هم‌اکنون 15 تولیدکننده‌ی سواری داریم و تقریبا همین تعداد وارد کننده سواری و تعرفه‌ی  واردات هم 40 درصد است که برای محصول پیچیده ای مانند خودرو تعرفه‌ی بالایی نیست، خصوصاً  اینکه  تعرفه را با  ارز 2650 تومانی محاسبه  می‌کنند  و نه ارز آزاد که  میزان پرداخت گمرکی تعرفه واقعی را  به حدود 30 درصد  می‌رساند و می‌دانیم که نرخ تعرفه خودرو در سازمان  تجارت جهانی  تا 25 درصد پذیرفته شده است.  بنابراین صنعت خودرو انحصاری نیست. در ضمن  انحصار را نیز بد می‌دانند. زیرا اولاً انحصارگر با کاهش تولید،  قیمت را دستکاری می‌کند که این امر در ایران اتفاق نیفتاده و به غیر از محدودیت‌های تحریم  در 2 سال گذشته روند تولید  خودرو به طور مداوم با نرخ نزدیک 10% افزایش یافته است.
ثانیاً انحصار گر با  دامپینگ قیمت‌ها و یا عوامل  دیگر جلوی ورود تولید کنندگان جدید را می‌گیرد  که این امر اتفاق  نیفتاده و وجود 15 خودرو‌ساز  و 15 وارد‌کننده‌خود گویای‌بطلان این امر است. ثالثاً انحصار‌گران با تبانی  با یکدیگر قیمت‌ها را بالا می برند که  این امر هم  اتفاق نیفتاده چون در 30 سال گذشته  همواره قیمت  از طرف دولت کنترل و اعلام می‌شده است. با عنایت به رد 3 ویژگی انحصار‌گر، صنعت خودرو انحصاری  محسوب نمی‌شود.
وی ادامه داد: موافقان  انحصاری  می گویند درصد بالایی  از بازار  دست دو گروه خودروساز است. این امر صحت دارد اما این امر در سایر کشورها هم صحت  دارد.75 درصد بازار کره در اختیار شرکت‌های هیوندا و کیا می‌باشد و با این حال دولت کره در این زمینه قیمت‌گذاری نکرده و یا شورای رقابت دخالتی در قیمت‌گذاری‌های آنها ندارد و این کارخانه است که قیمت‌های نهایی را تعیین می‌کند.  نکته  مهم  درس‌گیری  از تجربیات گذشته است پس از اینکه از سال 1373 طبق تصویب شورای اقتصاد خودرو‌ها را  چند درصد کمتر از حاشیه بازار به فروش می‌رساندیم هر ساله با حداقل افزایش قیمت خودرو مواجه بودیم. نمودار ارایه شده نشان دهنده وضعیت قبل و بعد از سال 73 است. طبق این نمودار در پایان سال 92 ما نسبت به شاخص کالاهای مصرفی هم کمترین ها را داشته ایم.
 وی افزود: حرف ما خودروسازان این است که اگر اجازه دهند خودروها را 3 تا 5 درصد  کمتر از قیمت در حاشیه بازار بفروشیم. گرفتاری‌های قیمت‌گذاری‌ها را نداشته و قیمت‌ها در بازار به شدت کاهش یافته  و ظرف 6 ماه قیمت کارخانه  با قیمت بازار به  قیمت کارخانه  خواهد رسید. در آن زمان دلالان فعلی  از بازار  خارج شده و رانت و فساد موجود  از بین خواهد  رفت. اینگونه قیمت‌گذاری تحمیلی و دستوری  تنها باعث می‌شود تا پول‌های سرگردان به سمت این بازار هجوم بیاورند و  رانت و فساد  را دامن بزنند.
وی ادامه داد: قیمت هر کالایی را عرضه و تقاضا تعیین می‌کند. ما خودروسازها در ابتدای امسال توانستیم تولید را 75 درصد زیاد کنیم. هم اکنون روزی حدود 5 هزار خودرو تولید می‌کنیم که فعلاً قطعه سازان ما  توان بالای بیش از این مقدار را نیز ندارند. 
وی یادآور شد: وقتی سایت ایران خودرو به جهت ثبت‌نام خودروها باز می‌شود؛ به نظر بنده 70 درصد کسانی که قصد  دلالی  بازار را دارند ثبت نام می‌کنند و متقاضیان اصلی تنها 30 درصد هستند. چرا که واسطه‌ها و افرادی که قصد خرید و فروش دارند پیگیرتر و هشیارترند نسبت به زمان بازشدن سایت! 
مهندس احمد نعمت‌بخش افزود: اگر بتوانیم خودرو را در حاشیه بازار بفروشیم دلالان و افرادی ازین دست کنار رفته و متقاضیان اصلی می توانند به سایت دسترسی داشته باشند. فروش خودرو در حاشیه بازار محاسن زیادی دارد از جمله‌ی آن‌ها می توان به افزایش بی‌رویه‌ی قیمت‌ها اشاره کرد و علاوه بر آن این نوع فروش باعث از بین رفتن اقتصاد رانتی نیز می‌شود. اقتصادی که به هر دلیلی در این بازار توسط بسیاری شکل گرفته است. به هر حال وقتی این اختلاف قیمت تنها بین کارخانه  و بازار وجود داشته باشد بسیاری از کارمندان و مراکز وابسته از مظان اتهام خارج خواهند شد. متاسفانه بنده و همکارانم پس از تلاش‌های بسیار نتوانستیم این مهم را جا بیندازیم.
وی در ادامه تاکید کرد: حرف من این است چرا ما باید سیاستی اتخاذ کنیم تا مجریان امر به فساد بیفتند و دلالان به جای خریداران اصلی در این بازار فعال باشند؟
وی در پاسخ به این سوال که آیا خودروسازان ایرانی را با خودروسازان کره ای مقایسه می کنید؟ گفت: عرض و قصد بنده تنها تشابه بازاری بین این دو کشور بود در غیر این صورت قیاسی بین خودروسازهای دو کشورنیست. تنها حرفم این بوده که خودرو در کره  هم انحصاری است ولی قیمت‌ها را دولت تعیین نمی‌کند و علاوه بر آن سوال اینجاست آیا کره ای ها نیز رییس جمهوری داشته‌اند که تمام تحریم‌ها را کاغذپاره بداند و در یک شب تمام دنیا را با خود دشمن کند؟ برخوردهای رییس‌جمهور وقت موجب شد تا تحریم‌ها شدت یابد. با توجه به این موضوع قیاس کردن جایگاهی ندارد. تنها از لحاظ تشابه بازار این دو کشور را مثال زدم.  یا مثال  دیگر مگر برای  مایکروسافت  زمانی که انحصارگر جهانی بود  قیمت‌گذاری کردند؟
نعمت‌بخش در پاسخ به سوالی که آیا اتهامات وارده از سوی برخی نمایندگان مجلس را درست می دانید؟ گفت: شورای رقابت پس از 16 ماه فقط 3 تا 5 درصد افزایش قیمت را برای خودروسازان جایز دانستند که با هجمه‌های شدید برخی از نمایندگان روبرو شد. برخی از نمایندگان معتقدند خودرو نه تنها نباید گران شود که می‌بایست  20-30 درصد هم ارزان هم شود. در حالی که تمام مواد اولیه و اقلام خریداری شده توسط  قطعه‌سازان و خودروسازان 2 تا 3 برابر گران شده‌اند.  یادمان باشد که اکثر مواد اولیه تولید داخل توسط شرکت‌های داخلی مثل فولاد، آلومینیوم، مس،  مواد پتروشیمی، باطری، شیشه، لاستیک.. 
وی افزود: بنده این سوال رو از نمایندگان دارم اگر شما دلسوز مردم هستید و دنبال مسایل حاشیه ای نیستید چرا به قوت روزانه و گرانه شدن هر روزه‌ی آن توجه نمی‌کنید؟ آیا مساله قوت روزانه مهمتر از خودروسازی و قیمت‌های آن نیست؟ آیا به همین اندازه که روی خودروسازها فشار وارد کرده و اهمیت می‌دهید به قیمت‌های موجود در اقلام اولیه مردم نیز اهمیت می‌دهید؟
نعمت بخش در پاسخ به این سوال که نمایندگان معتقد به حساب‌سازی در این دو شرکت هستند، گفت: شرکت‌هایی که در بورس هستند توسط شرکت حسابرسی وابسته به  وزارت اقتصاد و دارایی حسابرسی می‌شوند. این حساب‌ها شفاف هستند. اگر قرار باشد این شرکت هایی که در بورس هستند حساب‌سازی کنند سنگ‌روی‌سنگ بند نمی‌شود. من این را قبول ندارم. حال که به این موضوع شک دارند نباید قضاوت کنند. مدارک موجود را به قوه قضاییه برده و اجازه دهند مراجع قانونی در این مورد قضاوت کنند. یعنی عجله نکنند و تا حکم  صدور دادگاه صبر کنند هر حکمی از سوی دادگاه صادر شود مورد قبول و پذیرش ما است. این نمایندگان با این اتهامات کل بورس را زیر سوال می برند. با این وجود دیگر کسی به بورس اعتماد نمی کند. من شخصا حرف بسیاری از نمایندگان را رَد می‌کنم.
وی در مورد ادعای برخی نمایندگان مبنی بر وجود مبالغی به جهت مطالبه در نمایندگی‌های این دو شرکت گفت: من اطلاعات دقیقی در مورد این پول‌ها ندارم ولی آنچه مسلم است این است که حتما اگر از کسی طلب دارند به دنبال گرفتن پولشان خواهند رفت. همان‌طور که پیشتر عرض کردم این نمایندگان می‌بایست به سایر مشکلات مردم نیز رسیدگی کنند. من از این همه تمرکز روی این صنعت تعجب می‌کنم. البته برخی از نمایندگان با هجوم روی این صنعت تنها قصد دارند، بر شهرت خود بیفزایند چرا که این صنعت مورد توجه مردم است و مردم هم به دنبال ارزانی هستند.  چون 50 درصد  قدرت خریدشان را ظرف 2 سال  گذشته از دست داده اند. پس از این  هجمه های  کاهش قیمت  خوشحال می‌شوند. این نمایندگان با  اظهارات جنجالی  خود  تنها سعی در شناسایی خود به مردم منطقه خود  داشته و دوست دارند در انتخابات سال بعد رای بیاورند. در زمان رییس جمهوری قبلی هم همین موضوع مطرح بود. آن ها با این حرف‌ها توانستند تمام شبکه قطعه سازان کشور را به هم بریزند.
وی در پاسخ به این سوال که چرا خودروسازان کشور سعی در روزآمد کردن تولیدات خود نمی‌کنند، گفت: ما سال‌ها است که در تحریم هستیم. ما قبول داریم مردم از کیفیت خودروهای ما ناراضی هستند و این نارضایتی هم بیشتر از آن خودروهای بسیار قدیمی ما است. البته هر دو شرکت سعی در بهبود کیفیت خودروهای خود داشته‌اند. می‌بایست توسعه محصولات را بیشتر کرد و از طرفی خودروهای جدید را روانه بازار کرد اما باید دانست که برای  تولید خودروهای جدید  اولاً باید شرکت‌های معروف  خارجی قادر به همکاری با ما باشند ثانیاً ما قادر به سرمایه‌گذاری هنگفت باشیم که متاسفانه  در هر دو مورد  مشکل جدی داریم. مثلاً سه سال پیش سایپا با شرکت کیا قرارداد بست و خط تولید آن را نیز راه‌اندازی کرد اما به دلیل تحریم‌ها خط تولید تعطیل شد. حال سه سال است که این خط در سایپا خاک ‌می‌خورد. متاسفانه تحریم‌ها موجب شد تا روند تولیدی محصولاتمان به کندی پیش رود. ولی هم اکنون درصدد هستیم که آرام آرام خودروهای تولیدی خود را بیشتر کرده و خودروهای فرسوده قدیمی را از دور خارج کنیم. 
نعمت‌بخش افزود: ما این قول را می دهیم که تا سال 1404، پنج پلتفُرم جدید که بتوانیم از هر پلتفُرم 5 الی 6 ماشین جدید تولید کنیم، را بسازیم. امیدوارم در سال 1404 بتوانیم  25 الی 30 خودروی جدید وارد بازار کنیم. البته قصد داریم که از تولید سه میلیون خودرو،  یک میلیون آن را به کشورهای منطقه صادر کنیم. البته هم‌اینک نیز صادرات خودرو داریم ولی امیدواریم در سال‌های آتی افزایش صادرات را مقابل روی خود ببینیم.
وی در پاسخ به این سوال که آیا در ساخت پلتفرم‌ها از متخصصان خارجی استفاده می‌کنیم؟ گفت: بایستی از خارجی‌ها در ساخت پلتفرم‌های جدید کمک بگیریم. متاسفانه هنوز دانش و توان ساخت پلتفرم را پیدا نکرده‌ایم. از 5 پلتفرم گفته شده، سه پلت فرم  مشترک با  خارجی‌ها ساخته می‌شود و دو تای آن نیز ساخت داخل خواهد بود.
نعمت بخش ادامه داد: "دانایان دانند و پرسند" افتخار ما بر این نیست که در ساخت پلتفرم ها از هیچ‌کس کمک نمی‌گیریم و نمی‌توانیم در این مورد به خودکفایی خود افتخار کنیم. این صنعت، صنعت پیچیده‌ای است و ما هنوز به بسیاری از دانش‌ها دست پیدا نکرده‌ایم . می‌بایست به فکر خرید دانش فنی باشیم. نا‌گفته نماند در این میان متخصصان و کارشناسان ایرانی از دانش تیم‌های تحقیقاتی خارجی بهره می‌برند. 
 وی افزود: هم ایران‌خودرو و هم ساپیا مرکز تحقیقات داشته و از کارشناسان  زبده‌ای  در آن استفاده می‌کنند و البته با ایرانیان متخصص خارج از کشور نیز به صورت قرار‌دادی کار می‌کنیم. ما در این صنعت دست روی دست نگذاشته‌ایم و کارهایی پژوهشی انجام شده است. هرچند دانش کافی نداریم اما برای کسب آن در تلاش هستیم.
وی در مورد نبود رقابت و فعالیت در فضای غیررقابتی گفت: به طور  کلی اقتصاد  نیمه دولتی حاکم  برای ما  اصلاً رقابت مفهومی  ندارد. مگر 20 بانک  ما با هم رقابت  می‌کنند، همه مجبورند دستورات بانک مرکزی  را  اجرا  کنند.  مگر مداخلات  دولت  اجازه  ایجاد فضای  رقابتی  را می‌دهد؟ ایران‌خودرو و سایپا تنها دو شرکت بزرگ فعال در این صنعت نیستند. حدود 16 الی 17 شرکت خودروساز دیگر نیز داریم اما این دو شرکت  توانسته‌اند با ساخت داخل کردن قطعات هم تعرفه گمرکی کمتری بپردازند و هم قطعات  داخلی را ارزان تر تهیه کنند. در نتیجه  قیمت محصولاتشان  کمتر و تقاضای  بازارشان  زیادتر است. مقیاس اقتصادی تولید حرف اول را در کاهش  قیمت تمام شده می‌زند. شرکت‌های دیگر متاسفانه به هر دلیلی نتوانسته‌اند به مقیاس اقتصادی  برسند لذا این دو شرکت بازار بیشتری را  در اختیار  دارند. 
وی ادامه داد: البته وضعیت کنونی به این دلیل است که قدرت خرید مردم50 درصد کم شده است. همین پرایدی که به آن انتقاد می‌کنید به قیمت 5 هزار دلار به برخی کشورهای منطقه صادر می‌شود. البته مردم حق دارند که گلایه‌مند باشند اما ما از فروش همین پراید در خارج از کشور سود بیشتری می‌کنیم. 
خودروسازی صنعتی پیشرو
وی درباره‌ی پیشرو بودن این صنعت در میان صنایع دیگر گفت: صنعت خودرو  بر روی 60 صنعت دیگر اثر گذار است و آنها را نیز با خود فعال می‌کند. هم اکنون 40 درصد ورق فولاد مبارکه در صنایع خودروسازی مصرف می‌شود. بنابراین می‌تواند به عنوان صنعتی پیشرو از آن یاد کرد. ضمن آنکه دارای قدرت اشتغال بالایی است.
وی در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه قیمت خودروها با کیفیت آن‌ها برابری نمی‌کند، گفت: وقتی شما قیمت خودرو را ثابت نگه می‌دارید در حالی که تمامی قیمت‌های مواد اولیه بالا رفته است، کارخانه‌دار و قطعه‌ساز برای جبران ضرر وارده سعی می‌کند از قطعات ارزان‌تر  استفاده کنند که در نتیجه کیفیت محصولاتش کاهش می‌یابد. اگر قطعه‌سازان پولی برای سرمایه‌گذاری جهت نوسازی ماشین‌آلات کهنه و قدیمی خود پیدا کنند  داشته باشد. حتما کیفیت  قطعات  بالا خواهد رفت و به تبع آن  محصول نهایی  نیز  بهتر  خواهد شد.
وی در ادامه خاطر نشان کرد: ما قبول داریم که کیفیت خودروهای تولیدی خوب نیست اما با این حال کمک زیادی به صرفه جویی ارزی کرده ایم. شما ببینید در سال گذشته  برای  78 هزار خودروی وارداتی سه میلیارد و دویست میلیون دلار ارز از کشور خارج شده است. اگر قرار باشد یک میلیون خودروی 10 هزار دلاری از خارج وارد کنیم، باید  10 میلیارد  دلار  ارز  از کشور خارج شود که این در توان کشور نیست.  ما برای  تولید 1 میلیون  خودرو 5/2 تا 3 میلیارد  ارزبری  داریم. یعنی حدود 7 میلیارد دلار صرفه جویی ارزی داریم.
وی در پاسخ به سخنان دکتر نوبخت که نسبت به کاهش تعرفه‌ی خودروهای وارداتی سخن گفته بود، گفت: برای ما تعرفه 40 درصد قابل قبول است چرا که اختلاف بهره‌ی بانکی  ما با  بانک‌های  با خارج از کشور حدود 25 درصد است و علاوه بر آن ما نمی‌توانیم نیروی مازاد خود را اخراج کنیم در حالی که شرکت پژو به راحتی این کار را انجام می‌دهد.  لذا 40 درصد در این فضای موجود کسب و کار قابل قبول است.
وی افزود: من در پاسخ به  آقای نوبخت می‌گویم که اگر شما این کار را بکنید و تعرفه‌ها را پایین بیاورید. اولا درآمد گمرک کم شده و ثانیاً به علت افزایش تقاضای ارز، نرخ ارز به‌شدت افزایش پیدا می‌کند و به 5 الی 6 هزار تومان می‌رسد. این تورم بالا را چه کسی جبران می‌کند؟
وی در پایان تاکید کرد: ما از بزرگان صنعت خودرو در جهان عقب هستیم اما نسبت به سایر صنایع کشور پیشتاز هستیم. سرافرازیم و سرمان را بالا می‌گیریم.