نوروز آمد

نوروز آمد
دانلود مقاله
نوروز رسمی است کهن و آیینی بس دیرپا به طوری که نقطه‎ی آغازش را تا کنون نتوانسته‎اند در تاریخ ردیابی کنند، از همین روی برای یابش زمان آغازش باید دست به اساطیر یازید و از آن‎ها کمک گرفت. 
بهترین نوشته ای که درباره ی اساطیر ایرانی می‎توان سراغ کرد، شاهنامه است. شاهنامه فردوسی کتابی است که به دلایل مختلف در میان تمامی کتب ایرانی، یگانه و بی‎نظیر است و همانندی ندارد. کتابی است که آفریننده‎اش با مایه‎گذاردن از زندگی، جوانی، ثروت و خلاصه همه چیزش آن را با زحمت فراوان خلق کرده است و ابعاد متفاوتی را هدف قرار داده که همگی را به نیکویی برآورده ساخته است. احیای تاریخ گذشته، زنده کردن غرور ملی ایرانیان، زنده کردن زبان پارسی و بسیاری دیگر که پرداختن بدان‎ها از نوروز دورمان می‎کند.
فردوسی، شاعر، احیاکننده‎ی زبان پارسی و پدر حماسه ایرانی، زایش نوروز را به جمشید، پادشاه پیشدادی مربوط می‎داند. بدین نکته باید توجه داشت که در واقع جمشید پنجمین پادشاه جهان است که اولین آن‎ها، گیومرث، سپس سیامک، پس از او هوشنگ و بعد از او تهمورس ملقب به دیوبند و پنجمین جمشید بود.
یادآور می‎شود که در زمان جمشید اتفاقات مهمی در سرزمین‎های تحت اداره‎اش روی می‎دهد که از آن جمله استفاده از آهن، جامه‎سازی، استفاده از کتان و ابریشم و موی، آموختن رشتن و تافتن، شکل‎گیری طبقات اجتماعی که در آن زمان، روحانیان (کاتوزیان)، جنگاوران(نیساران) و پیشه‎وران یا دست‎ورزان (اهنوخوشیان) بوده‎اند؛ همچنین ساخت خشت، برگرفتن سنگ‎های گرانبها از دل معادن چون یاقوت، بیجاده، سیم و زر، آغاز پزشکی، ساخت کشتی و بسیاری دیگر.
فردوسی بزرگ و بی‎همتا می‎گوید: پس از آنکه این کارها و بسیاری دیگر انجام شد، جمشید تختی ساخت و مردمان بر گرد تختش جمع شدند و به جمشید گوهر افشاندند و به چنین مناسبتی این روز را جشن گرفته و نوروز خواندند.
چو آن کارهای وی آمد بجای                             ز جای مهی برتر آورد پای 
به فرّ کیانی یکی تخت ساخت                             چه مایه بدو گوهر اندر نشاخت 
که چون خواستی دیو برداشتی                            ز هامون بگردون برافراشتی 
چو خورشید تابان میان هوا                                  نشسته بر او، شاه فرمانروا 
جهان انجمن شد بر تخت اوی                              شگفتی فرو ماند از بخت اوی 
به جمشید بر گوهر افشاندند                                مر آن روز را، روز نو خواندند 
سر سال نو، هرمز فرودین                                   برآسوده از رنج تن، دل زکین 
به نوروز نو، شاه گیتی فروز                                   بر آن تخت بنشست فیروز روز 
بزرگان به شادی بیاراستند                                     می و رود و رامشگران خواستند 
چنین جشن فرّخ از آن روزگار                                 بمانده از آن خسروان یادگار
نوروز زیبا و بهار مورد توجه بیشتر سخنوران ایرانزمین بوده و به ویژه شاعران صاحب نام، شعرهای زیبا در این باره سروده اند. از خیام، حافظ و نظامی گنجوی گرفته تا سرایندگان معاصر چون شهریار و فریدون مشیری. در زیر شعری از استاد غزل سعدی شیرازی می آوریم:
برخیز که می‌رود زمستان                                بگشای در سرای بستان
نارنج و بنفشه بر طبق نه                                منقل بگذار در شبستان
وین پرده بگوی تا به یک بار                           زحمت ببرد ز پیش ایوان
برخیز که باد صبح نوروز                                 در باغچه می‌کند گل افشان
خاموشی بلبلان مشتاق                                  در موسم گل ندارد امکان
آواز دهل نهان نماند                                      در زیر گلیم و عشق پنهان
بوی گل بامداد نوروز                                    و آواز خوش هزاردستان
بس جامه فروختست و دستار                            بس خانه که سوختست و دکان
ما را سر دوست بر کنارست                              آنک سر دشمنان و سندان
چشمی که به دوست برکند دوست                     بر هم ننهد ز تیرباران
سعدی چو به میوه می‌رسد دست                      سهلست جفای بوستانبان

*دبیرکل کنفدراسیون صنعت ایران